|
Redło
położone jest 11 kilometrów na wschód od Świdwina,
prawie w połowie połączenia kolejowego Świdwino - Połczyn Zdrój. W
Redle znajduje się dworzec kolejowy jaki i urzad pocytowy. Wzgórzysty
obręb Redła wyznaczają: pzepływający strumień Hagelbach (polski
odpowienik nie jest nam znany, może poprostu zarósł, wyschnął lub
został zasypany), wschonią granicę częściowo Moglica
Dworzec
Redło założone zostało w 1450 roku przez ród
szlachecki Redel, na miejscu starej osady. Istnieją zapisy mówiace o
starej kaplicy połowie z połowy XVI wieku, która to prawdopodobnie w
czasach wojny trzydziestoletniej uległa zniszczeniu. W 1652 ufundowali ,
dawni właściciele Redła Adrian Kiessen und Kohne Redel , nowy Dom Boży
, który to w 1846 ze względu na zagrożenie zawaleniem zburzono. Nowo
wybudowany kościół wyświęcono w roku 1859. Pod koniec XVII wieku
wymienia się w Redle trzech właścicieli Jesko von Redel, Rüdiger von
Kriesen i Otto Casimir von Glasenapp. W roku 1856 wird pojawia się
informacja o dobrach szlacheckich mówiąca o czterech chłopach
pańszczyźnianych jak i dwóch półpańszczyźnianych, właścicielem
majątku był w tym czasie Arthur von Manteuffel. W spisie wymienia się
338 mieszkańców, 32 budynki, jedną gorzelnię, wiatrak i cegelnię. W
obszar Rydla wchodyą w tym czasie również folwarki Groß i Klein
Schenkengut jak i Kirchdorf. W roku 1939 zamieszkiwało Redło 625 osób w
168 gospodarstwach domowych.
Redło:
Spis Domów i waścicieli w 1945 roku
Spis właścicieli ziemskich i szynkarzy w roku 1945
Gmina wiejska Redło powstała w roku 1928 z
dotychczsowych gmin:Redło i rozwiązanego obszaru dworskiego Wardyń
Dolny. Następujące nazwy gruntów można od 1858 roku odnaleźć: Kamp,
Franzosenkuhle mit Franzosengrab (stary dół z masą kamieni, pod którzmi
miała zostać pogrzebane: francuska broń jak i resztki kości,
znalezionedie około 1890 roku, podczas prac ziemnych. Mówi się o walce,
między żołnierzami francuskimi, a huzarami Schilla, mającej sie w tym
miejscu odbyć.) Kalkkuhle, Ketelkuhle, Kieskuhle, Rohrteich, Stakenteich,
Blankmoor, „Zamek“ z „Parkiem“ (Dwór z resztkami stumorgowego
parku), Sandkuhle, Kolberger Bruch, Wurt, Lunschen, Wurtberg i Halbäck.
Pozdrowienia z Redła

Ostatnimi właścicielami Redła byli gospodarze ziemscy:
August Beilfuß, Reinhard Beilfuß i Friedrich Mode y gospodarstwami o wielkości
około 25-ciu hektarów jak i Herbert Keup, Emil Marquardt i Hugo von
Mellenthin z gospodarstwami od 83 do 103 hektarów. Lekka, do średnio
ciężkiej, ziemia umożliwiała intensywną hodowlę bydła. W związku z
relatywnie odległym położeniem od najbliższego miasta, osiedliło się
tu wielu rzemieślników i handlowców zaopatrujących Redło. Obok
gorzelni y produkcją płatków ziemniaczanych (?) pod kierownictwem
mistrza Ueckera znajdowała się w Redle mleczarnia, w której to rodzina
Henkel wray y pracownikami, pryerabiała mleko z okolicznych miejscowości,
produkując miedzy innymi własny ser. Innymi zakładami były: młyn
Herberta Woldt jak i dzierżawiona przez Augusta Dumke karczma. Inbteresy
gotówkowe przeprowadzali :naczelnik Funk i pomoc biurowa Martha Funk,
zwana ‘Manni’, w Kasie Oszczędnościowo-Pożyczkowej. Sklepy
spożywcze Kutza i Benjamina Hein, piekarnia Paula Laude i rzeźnik Paul Kühn
zapewniały żywność poza tą własną produkcją mieszkańców.
Benjamin Hein prowadził poza tzm zakład syzewski. Inne zakłady
rzemieślnicze prowadzili: malarz Rolf Roloff, kowal Kleinschmidt,
kołodyiej i stolarz Otto Stark, stolarz Scheunemann i ogrodnik Prochnow.
Dla zmotoryzowanych mieszkańców funkcjonowała stacja benzynowa Karla
Hassa – ulubione miejsce spotkań. Max Manske
rozwoził galanterię.
Kościół
Gmina wiejska Redło ynajdowała się do 1933 roku w
rękach burmistrza Katha. Po nim urzad ten przejął Siegfried Weidt i
piastował go do końca wojny, zajmmując się równocześnie pocztą tego
urzędu. Sprawami chłopskimi zajmował się Herbert Marquardt. W zwiąyku
z tym, że Redło było równocześnie okręgiem urzedowym, zamieszkiwali
je: przewodnicący Emil Marquardt wraz z zastępcą Hansem Jürgenem Feyem.
W związku z tym musieli urzędnicy stanu cywilnego: Scheinhuber und jak i
jego zastępca Runge dojeżdżać z Łegów, lub byli tam odwiedzani.
Prawa i porządku pilnował urzędnik policji Wilhelm Fischer z Redła.
Ostatnimi znanymi nauczycielami byli: Maybehr, Fritz Hundt i Paul
Langbecker. Wiernymi opiekował się pastor Blank z Cieszeniewa. Miejscowe
życie klubowe rozgrywało się w klubach: wojskowym, sportowym,
młodzieżowym jak i ochotniczej straży pożarnej podlegającej wójtowi
Otto Starke. W ostatnich latach wojny, zamieniono część szkoły na
przedszkole.
4-ego marca 1945 roku zajęły, bez walki, wojska
radzieckie Redło. Parę dni później paru pianych żołnieży
radzieckich wzsadziło się, za pomocą granatów ręcznych, nieumślnie w
powietrze. Oskarżono o to niemieckich mieszkańców, „dla odwetu„
rozstrzelano 17-ego marca 1945 roku, w pralni należącej do Böttchera 31
kobiet i mężczyzn. Ofiarom „krwawej niedzieli z Redła” postawili
niemieccy mieszkańcy, na mogile zbiorowej,wielki i prosty krzyż
drewniany. Równocześnie z rozstrzelaniem, spalono pięć stodół.
10-ego maja 1946 zaczęto akcję wypędzania pozostałych w Redle Niemców.
W międzyczasie zostało wiele budynków wyburzonych, lub
zniszczonych przez pożar – tak jak w przypadku gorzelni, która to padła
ofiarą pożaru w latach 70-tych. Między byłym ogrodnictwem Prochnowa a
lasem pobudowano parę nowych budynków. Postawiono również pomnik ku czci Armii Czerwonej.
Źródła:
Der Kreis Belgard
Niekammers Landwirtschaftliches Adressbuch 1905
Berghaus, Landbuch des Herzogtums Kaschubien |